دانشنامه روانشناسی
اختلالات شخصیت
اختلالات شخصیت: شناخت و بررسی جامع
اختلال شخصیت، یک الگوی پایدار و غیرمنطبق با معیارهای فرهنگی در تفکر، رفتار و تجربههای درونی است که از نوجوانی یا جوانی آغاز میشود و در طول زندگی تغییر چندانی نمیکند. این اختلال میتواند باعث نارضایتی درونی و اختلال در عملکردهای روزمره فرد شود. وقتی ویژگیهای شخصیتی انعطافناپذیر و ناسازگار باشند و باعث ایجاد مشکلات عاطفی یا اجتماعی شوند، تشخیص اختلال شخصیت مطرح میشود.
🔹 تقسیمبندی اختلالات شخصیت (DSM-IV-TR)
- دسته A (Cluster A): شامل اختلالات پارانوئید، اسکیزویید و اسکیزوتایپال. افراد این دسته اغلب رفتارهای نامتعارف و غریب دارند.
- دسته B (Cluster B): شامل اختلالات ضداجتماعی، مرزی، نمایشی و خودشیفته. ویژگیهای اصلی آنها هیجانی، نمایشی و بیثبات است.
- دسته C (Cluster C): شامل اختلالات مردمگریز، وابسته و وسواسی-اجباری. افراد این گروه معمولاً مضطرب و محتاط هستند.
اختلال شخصیت اسکیزوئید: ویژگیها و رفتارها
🔹 الگوی اجتماعی و عاطفی
- زندگی در انزوا و دوری از تعاملات اجتماعی.
- درونگرایی و کندی در ابراز احساسات.
- سردی و محدودیت عاطفی که دیگران آن را غیرمعمول میبینند.
- علاقهمندی به مشاغل و فعالیتهای انفرادی، ترجیح کار شبانه بر روزانه برای کاهش مواجهه با دیگران.
🔹 ویژگیهای رفتاری و شناختی
- اجتناب از تماس چشمی مستقیم.
- پاسخهای کوتاه و محدود به سوالات، عدم پیشدستی در صحبت.
- استفاده از صنایع ادبی و استعارههای غیرمعمول.
- گرایش به مفاهیم ماورایی و اشیای بیجان.
- توانایی حفظ حافظه و تحلیل انتزاعی موضوعات.
🔹 زندگی روزمره و روابط
- عدم تمایل به برقراری پیوندهای عاطفی و اجتماعی.
- زندگی جنسی محدود یا خیالی و به تعویق انداختن روابط جنسی واقعی.
- مردان معمولاً ازدواج نمیکنند، زنان ممکن است منفعلانه تن به ازدواج دهند.
- عدم ابراز مستقیم خشم و احساسات منفی.
🔹 علاقهها و سرمایهگذاری عاطفی
- تمرکز بر حوزههای غیرانسانی مانند ریاضیات، نجوم و علوم.
- دلبستگی به حیوانات و علاقهمندی به مدهای غذایی، بهداشتی و فلسفی.
- شرکت در طرحها و پروژههای اجتماعی که نیازمند مشارکت مستقیم فرد نیست.
🔹 تواناییهای شناختی و واکنش در شرایط بحرانی
- حفظ توانایی تشخیص واقعیت.
- غرق شدن در خیالات و رویاها در مواجهه با تهدید.
- پاسخ به شرایط دشوار یا با خیالپردازی و یا با تسلیم و پذیرش.
- گاهی خلاق و مبتکر، توانایی پرورش ایدهها و ارائه آنها به دیگران.
این متن گسترش یافته و بهینه شده برای استفاده در سایتهای روانشناسی است و با رعایت اصول سئو و UX، خوانایی و دسترسی به اطلاعات برای کاربران بهینه شده است.